Project ponton met kraan 2012

Project ponton

Het onderhouden en in stand houden van onze beide havens vraagt om een juiste planning, de juiste mensen, die over bepaalde specialistische kennis beschikken, en de bereidwilligheid van leden om zich hiervoor in te zetten.
Zo is er in het verleden heel wat werk verzet en liggen de havens er goed bij.
Maar nieuwe projecten dienen zich aan, waaronder de volgende:
In Van Ewijcksluis moeten zo’n 50 afmeerpalen worden vervangen door stalen exemplaren. Voor de uitvoering daarvan hebben we de beschikking over ons eigen ponton met kraan, dat op het Oude Veer zijn ligplaats heeft.

Echter, dit ponton is eigenlijk te licht voor het zware werk in EW, waar de bodem een stijve taaie kleilaag heeft. De oplossing, waarvoor door het bestuur gekozen is, bestaat er uit dat het ponton wordt aangepast.
Dit kan mooi worden gecombineerd met groot onderhoud, dat wel eens nodig is na 12 jaar in het water te hebben gelegen.
Het onderhoud en de aanpassing bestaan uit enkele hoofdonderdelen:

De kraan.

Met het onderhoud aan de kraan is door Peter Schut en Dré Bouten al een voortvarend begin gemaakt.
De kraan is gedemonteerd en naar de loods gebracht, waar alle onderdelen worden geïnspecteerd en zo nodig gerepareerd of vervangen (bijv. hydrauliek slangen).
Lagers worden gecontroleerd en schoongemaakt, lekkages verholpen, en het geheel wordt weer opnieuw in de bekende frisgroene kleur geschilderd.

Het ponton.

Om de positie van de paal, die getrokken of geplaatst moet worden, dichter bij de kraan te krijgen, wordt er een stuk uit de ponton gesneden.
Het ponton kan dan als het ware om de paal gevaren worden.
Het uitsnijden is deze week onder zeer mistige en kille omstandigheden door Piet Op ’t Veld, Peter Klaasse en Luut Planting uitgevoerd.
Het was een zware klus, maar na enkele uren intensieve arbeid is het gelukt op de manier, die wij voor ogen hadden.
Op de foto’s is duidelijk te zien, dat in elk geval één man blij is, dat de klus er op zit!

De maten voor de nieuw in te lassen staalplaten zijn nauwkeurig opgenomen en het staal is bij Jan van de Klooster (vlakbij tenslotte) besteld.

Zodra alle staalwerk gereed is, zal het ponton worden gestraald en opnieuw geconserveerd.

De motor met hydrauliekpomp.

De huidige motor staat aan dek, is luchtgekoeld, en maakt een hoop herrie. Dat maakt het lang werken ermee niet alleen lastig door irritatie, maar bemoeilijkt in ernstige mate de communicatie tussen de man, die de kraan bedient en de man, die de paal en/of de spuitlans moet sturen, en staat veilig werken in de weg. Gekozen is voor de oplossing van het onderdeks plaatsen van een andere, kleinere motor – pompcombinatie. De motor (een Lombardini met 40! draaiuren) met pomp kon tegen een vriendenprijs worden overgenomen. Deze motor is watergekoeld en kan daarom in de afgesloten ruimte draaien. De oude motor wordt uit de opstelling gedemonteerd en er zal een goede nieuwe eigenaar voor worden gezocht, misschien wel een museum.
De tanks voor de brandstof en de hydrauliekolie zullen aan dek blijven staan.
Om de pomp onderdeks  te krijgen, moet het achterluik worden vergroot. Daarvoor is al een extra groot deel uit het dek gesneden.
Omdat een nieuw stalen luik loodzwaar zou zijn, is gekozen voor een exemplaar van aluminium traanplaat.
Dit kan waarschijnlijk tegen de prijs van twee flessen (goede!) wijn.

Ondanks het soms onstuimige en natte weer wordt er toch met enige regelmaat gewerkt.
Het ponton wordt inwendig schoongemaakt en ingesmeerd met conserveringsolie.
Nu is alles nog goed bereikbaar, dus de gelegenheid wordt benut.
De nieuwe platen worden door Jan van de Klooster geleverd, en kunnen ingelast worden.

Als dat gebeurd is, komt er een spannend moment, namelijk de proef of de nieuwe lassen wel waterdicht zijn.
We nemen aan, dat de lassers Paul Biljouw en Peter Klaasse voldoende ervaring hebben om de zaak goed dicht te branden, maar een klein gaatje is voldoende om onze Titanic te laten zinken.
Daarom worden er voor alle zekerheid nog wat extra lassen over de al bestaande gelegd.
Voordat de tewaterlating kan plaatsvinden, is er nog wel wat (denk)werk verricht, uitgezocht moet worden waar de koelwaterdoorvoering moet komen, namelijk niet alleen van binnen, maar ook van buiten bereikbaar.

Het wierfilter moet een goed zichtbare en bereikbare plek krijgen, maar ook wordt er nagedacht over de beste verbindingen voor het hydrauliek en de elektrische installatie tussen de installatie aan dek en de motor.
Het is altijd weer boeiend om te ervaren hoeveel ideeën er in een groep mensen, die hetzelfde doel nastreven, naar boven komen borrelen.
Het ene voorstel is beter dan het andere, maar de groep heeft een goed zelfcorrigerend vermogen. Uiteindelijk zullen we op het eindproduct worden beoordeeld, maar we hebben er wel vertrouwen in.
Verder worden er nog een paar extra waterkeringen aan dek gelast, om het regenwater naar de goede kant te kunnen leiden.
Voor de dekopstelling van de brandstof- en hydrauliekolietank wordt een frame geconstrueerd uit de bestaande materialen.
Op dit frame krijgt ook het bedieningspaneel een plaats. Het geheel wordt geschilderd in de groene kleur van de kraan.
In de laatste week van het jaar komt Willem Schouten (Straalbedrijf) het werk, dat wij van hem verlangen, opnemen.
Dat moet bestaan uit het stralen van de ponton, het aanbrengen van antifouling, het conserveren van het bovenwatergedeelte, en het instrooien van het dek met antislip.
En daarmee wordt het oude jaar (2011) afgesloten.
Als de oliebollen en appelflappen ruim verteerd zijn en de sluiers van het goede leven uit de hoofden zijn weggewaaid, worden er nog een paar kleine laszaken gedaan en de koelwaterdoorvoering gerealiseerd.
Het ponton is wat ons betreft gereed om weer te water gelaten te worden om naar het straalbedrijf te worden getransporteerd.
Dus zullen we Piet Muntjewerf weer benaderen om deze klus te klaren.
Het werk aan de kraan gaat ondertussen voorspoedig. Hij blijkt in goede staat en er zijn geen grote reparaties nodig, alleen de vervanging van een paar hydrauliekslangen en een veiligheidsventiel.
Een paar kleine aanpassingen en een nieuwe verflaag doen wonderen.
Het ziet er naar uit, dat hij er weer als nieuw bij komt te staan. Zodra het ponton er klaar voor is, zullen alle onderdelen weer aan dek worden samengesteld.
Het laatste goede nieuws is dat onze motor bij de leverancier tot tevredenheid heeft proefgedraaid en dat de hydrauliekpomp er aan is gekoppeld. Hij staat voor ons klaar en Peter K. en Luut zullen hem maandag 9 januari 2012 gaan ophalen.

Op woensdag 11 januari 2012 omstreeks 08.45 uur werd het ponton weer te water gezet door de Firma Muntjewerf. Na een grondige inspectie bleek alles keurig waterdicht en kon de hijsspruit losgemaakt worden.

Na de nodige telefoontjes en voorbereidingen kon de Henkie achter het ponton worden afgemeerd.
Met de bemanning Henk Holierhoek en Evert Brinks van de scouting Anna Paulowna en Peter Klaasse en Luut Planting van de WVAP ging het konvooi onderweg richting Van Ewijcksluis.

Omstreeks 14.30 arriveerde het duwstel in Van Ewijcksluis, waar de brug ter plekke nog niet van plan was uit de winterslaap te komen.
Na de nodige inspanningen Van Piet Postma en John Sonders bleef de brug toch echt dicht, dan maar de brug in storing melden bij de gemeente en het duwstel ter plekke afmeren, einde van een mooie vaardag.

Donderdag morgen om 08.00 uur al op de haven aanwezig om de storingsmonteur op te vangen. Deze arriveerde uiteindelijk om 10.30 (gelukkig hadden we koffie).
Al snel bleek dat het niet in de elektronica zat, maar dat het mechanisch was. Met vereende krachten de deur van de brug open gemaakt en handmechanisch de brug een stukje geopend, daarna weer gesloten en testen.

Gelukkig was het probleem opgelost en zo omstreeks 11.00 uur kon het duwstel weer onderweg richting straalbedrijf Schouten.

Het is koud, harde wind op de kop en het regent zo nu en dan. De Henkie heeft geen verwarming, dus langzaam verkleumen de lichamen. Na anderhalf uur wordt toch afgemeerd aan de kade bij Schouten.
In het kantoor worden enige afspraken gemaakt en wij willen onze terugreis beginnen. Echter, de eerste pech van deze dag: de startmotor van Henkie zegt wel “klik”, maar draait niet. Controle van de accu levert niks op, die is prima. Goede raad is duur en hulp ver weg. De goede raad bestaat uit een klap met de hamer op de juiste plek. En het werkte gelukkig waardoor uren wachten op assistentie ons bespaard wordt. Wij zijn dikke zestigers en dus niet meer zó flexibel, zeker niet bij dit weer waarbij de wind meer en meer aanhaalt. We gaan weer op pad.

Twee uur later zitten we in onze kantine aan de koffie en een paar broodjes van Ben, op te warmen met de verwarming op hoog. En nu maar wachten op het sein voor de terugreis.

Inmiddels staat het ponton bij de firma Schouten op de wal te wachten op de straalbeurt.

Er was enige tijd rust aan het front. Het ponton was in de vakkundige handen van de fa. Schouten en wij konden wat onderdelen verzamelen voor het koelwater- en uitlaatsysteem.
Verder viel de echte winter in en maakten de liefhebbers zich op voor een echte Elfstedentocht. Het vroor even knap door, maar toch te kort om de Tocht der Tochten veilig doorgang te laten vinden.

Dit betekende echter wel dat er veel ijsgang was in de van Ewijcksvaart en het Balgzandkanaal. Afwachten dus tot dat helemaal was verdwenen, want een beschadigde nieuwe verfjas vonden we ook zonde. Maar, afgesproken werd om onze stalen doos op vrijdag 24 februari op te halen. De Henkie van Scouting werd besproken, met Schouten werd een tijd afgesproken.
Gelukkig was het weer wat beter dan op de vorige reis, maar koud was het wel. Van Scouting werd Ben Moes meegestuurd om te kijken of we wel goed op de Henkie pasten. Het kon er net mee door, geloof ik.

Aangekomen op Oostoever stond het ponton op een dieplader gereed voor transport. Hij zag er weer piekfijn uit, diepzwart van boven met een ingestrooide antisliplaag aan dek en een mooie warmrode antifouling. Zonde om dat onder water te laten verdwijnen! Op de kade stond een kraan klaar en 20 minuten later lag het ponton, waar hij hoort: in het water.
De terugreis verliep voorspoedig: beide bruggen werkten naar behoren, en om een uur of een werd in de haven afgemeerd. Klaar voor het op- en inbouwen van de kraan en de motor met aanhangende apparatuur.

Maandag is de motorruimte ontdaan van water en gemorst grit. Omdat we de ruimte in de witte verf willen zetten (licht!) moet er eerst nagedroogd worden. Voor dit doel schaffen we een ventilatorkachel aan, die we twee dagen met bijna gesloten luik laten draaien. Het werkt perfect, dus op naar de afbouwfase.

Lange tijd heeft u hier geen nieuws meer gezien, dat betekent niet dat we ondertussen stil hebben gezeten.
Nadat het ponton bij de firma Schouten een uitwendige opknapbeurt had gehad, kon het opbouwen weer beginnen.
De gereviseerde en geschilderde kraan kon weer geplaatst worden, alsmede ook de nieuwe dieselmotor.
Na enige tegenslagen met de motor, aanpassen koelsysteem en vervangen hydrauliek pomp (de eerste bleek te zwaar voor de motor), en het plaatsen van tankjes en het bedieningspaneel was het geheel gereed.
Het vaarseizoen was echter al begonnen, waarop werd besloten pas in het najaar met testen te beginnen.

Op 12 oktober 2012 was het zover: de eerste test met het ponton, het trekken van een afgebroken paal nabij de kraan van Van der Ham.  Nadat de spuitlans 2 maal langs de paal was gegaan om deze los te maken, konden we redelijk makkelijk de eerste paal trekken.

De weken daarop werden benut om een ploeg enthousiaste medewerkers te formeren en alles voor te bereiden. Daarna ging het van start en binnen 6 weken hadden we 33 palen er uit getrokken en 34 nieuwe stalen palen geplaatst.
Eind november hebben we de werkzaamheden gestaakt om in het voorjaar bij wat aangenamere temperaturen weer aan de slag te gaan met de voorlopig laatste 16.